Στην Επαγγελματική Εκπαίδευση, είναι σύνηθες οι μαθητές να έχουν λόγους που μπορεί να τους κρατούν μακριά από την εκπαίδευση καθώς ξεκινούν το μαθησιακό τους ταξίδι. Αυτοί οι λόγοι μπορεί να βαραίνουν το μυαλό τους, εμποδίζοντας την πρόοδό τους και εμποδίζοντας την ικανότητά τους να συμμετέχουν πλήρως στην εκπαιδευτική εμπειρία. Οι αρνητικές εμπειρίες από προηγούμενες σπουδές είναι πολύ πιθανό να επηρεάσουν αρνητικά τους σπουδαστές της Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης (ΕΕΚ). Οι εμπειρίες του παρελθόντος μπορεί να οδηγήσουν σε έλλειψη αυτοπεποίθησης, καθώς οι μαθητές αμφιβάλλουν για τις ικανότητές τους και διστάζουν να συμμετάσχουν πλήρως στην επαγγελματική εκπαίδευση. Έτσι, ο φόβος της αποτυχίας μπορεί να εμφανιστεί κάπου εκεί, με αποτέλεσμα οι μαθητές να αποφεύγουν να αναλάβουν ρίσκα ή να εξερευνήσουν νέες ευκαιρίες. Μπορεί επίσης να εμφανιστεί η τάση απομάκρυνσης από τη μαθησιακή διαδικασία με μειωμένα κίνητρα για επιτυχία, καθώς οι μαθητές αδιαφορούν και χάνουν την διάθεση και τον ενθουσιασμό τους για μάθηση. Μπορεί επίσης να αναπτυχθούν αρνητικές στάσεις απέναντι στην εκπαίδευση και τη μάθηση, εμποδίζοντας τη δέσμευση και περιορίζοντας τις δυνατότητες. Επιπλέον, τα μαθησιακά κενά από προηγούμενα χρόνια μπορεί να δημιουργήσουν πρόσθετα εμπόδια, δυσκολεύοντας τους μαθητές να κατανοήσουν νέες επαγγελματικές δεξιότητες και έννοιες. Ωστόσο, οι υποστηρικτικοί εκπαιδευτές, το θετικό μαθησιακό περιβάλλον και οι προσαρμοσμένες παρεμβάσεις μπορούν να βοηθήσουν στον μετριασμό αυτών των επιπτώσεων και να υποστηρίξουν τους μαθητές να ξεπεράσουν τις προκλήσεις που μπορεί να αντιμετωπίζουν.
Το εγχειρίδιο S.C.R.E.A.M. που αναπτύχθηκε με τη συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής έχει ως στόχο να παράσχει στους δασκάλους και άλλους εκπαιδευτικούς στην Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση, γνώσεις, συγκεκριμένα παραδείγματα και συμβουλές για το πώς μπορούν να προσαρμόσουν την παιδαγωγική τους έτσι ώστε να υποστηρίξουν και να ενθαρρύνουν τους μαθητές να αφήσουν πίσω τους ό,τι τους κρατάει μακριά από την εκπαίδευση και να αυξήσουν τις πιθανότητές τους να επιτύχουν στον κόσμο της εργασίας μετά την αποφοίτησή τους.
Το εγχειρίδιο S.C.R.E.A.M! χωρίζεται σε πέντε ανεξάρτητα κεφάλαια που έχει αναπτυχθεί σε συνεργασία με εκπαιδευτικούς ΕΕΚ, εργαζόμενους σε θέματα νεολαίας, εκπαιδευτές και μέντορες σπουδών και συμβούλους προγραμμάτων σπουδών από τις Κάτω Χώρες, τη Φινλανδία, την Πορτογαλία, την Ισπανία (Χώρα των Βάσκων), το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ελλάδα.
Στο Κεφάλαιο 1: Κατανόηση των αιτιών που κρατούν τους μαθητές μακριά από την εκπαίδευση: θα μάθετε περισσότερα για το πώς έχουμε ορίσει τις λέξεις “αρνητικές αποσκευές” και “κρυφή ατζέντα”. Θα αναφέρουμε επίσης παραδείγματα για το τι μπορεί να θεωρηθεί ως “αρνητική αποσκευή” και άλλες βασικές έννοιες. Ως εκπαιδευτικοί ή εργαζόμενοι στον τομέα της νεολαίας, μία από τις κύριες ευθύνες και τα καθήκοντά μας είναι να βλέπουμε τις πραγματικές και θετικές δυνατότητες των μαθητών. Συχνά οι εκπαιδευτικοί και οι εργαζόμενοι στη νεολαία τείνουν να εστιάζουν στα αρνητικά και τις αδυναμίες των μαθητών. Πρέπει να μάθουμε να αλλάζουμε την προσέγγισή μας και να υιοθετούμε μια στάση καθοδήγησης που να αναδεικνύει τα θετικά και τα δυνατά σημεία και να χτίζουμε πάνω σε αυτά. Μια μικρή αλλαγή στη στάση ενός εκπαιδευτικού μπορεί να κάνει τεράστια διαφορά στη ζωή ενός μαθητή. Το να κάνεις τους μαθητές να δουν ότι είναι ικανοί και ότι έχουν πραγματικές δυνατότητες είναι πάντα ένα μέσο ενίσχυσης των κινήτρων τους!
Τι εμποδίζει τους μαθητές να απορρίψουν ό,τι τους κρατά μακριά από την εκπαίδευση; Είναι η κρυφή ατζέντα και αν ναι, πώς εμποδίζει τους μαθητές να προσπεράσουν ό,τι τους κρατά μακριά από την εκπαίδευση και να φτάσουν στο μέγιστο των δυνατοτήτων τους; Διάφοροι ενδιαφερόμενοι φορείς δηλώνουν τη σημασία της ενσωμάτωσης και της ενδυνάμωσης στα εκπαιδευτικά τους συστήματα και σχέδια δράσης. Πολλές φορές, αυτά τα σχέδια φαίνονται καλά στα χαρτιά, αλλά βοηθούν πραγματικά τους μαθητές και τους εκπαιδευτικούς να αισθάνονται ότι συμπεριλαμβάνονται, ότι ενδυναμώνονται και ότι αποτελούν μέρος μιας ομάδας; Αυτά τα ερωτήματα είναι δύσκολα και θα κάνουμε ό,τι καλύτερο μπορούμε για να τα απαντήσουμε στο Κεφάλαιο 2: Αλλαγή των υφιστάμενων αποκλειστικών στάσεων προς τη συμμετοχικότητα και την ενδυνάμωση.
Δουλειά μας ως εκπαιδευτικοί και εργαζόμενοι στη νεολαία είναι να κάνουμε κάθε μαθητή να αισθάνεται σημαντικός και πολύτιμος. Για να το πετύχουμε αυτό, πρέπει να προσαρμόσουμε νέους ηγετικούς ρόλους στην ΕΕΚ και να αναπτύξουμε δεξιότητες που θα μας επιτρέψουν να ενδυναμώσουμε όλους τους μαθητές και να βοηθήσουμε τους μαθητές που εισέρχονται στην ΕΕΚ να γίνουν οι δικές τους ιστορίες επιτυχίας στη ζωή. Για να γίνετε μέρος στη δημιουργία ιστοριών επιτυχίας των μαθητών θα πρέπει να μάθετε πώς να αφήνετε τις προσωπικές σας προτιμήσεις. Αλλά όχι μόνο αυτό, πρέπει να αποδεχτείτε ότι είστε ένα μέλος μιας ομάδας επαγγελματιών που ασχολούνται με την εκπαίδευση των μαθητών για την εργασία και τη ζωή γενικότερα. Πρέπει να αποδεχτείτε ότι υπάρχουν διαφορετικές απόψεις και προτιμήσεις μεταξύ της ομάδας των επαγγελματιών με τους οποίους συνεργάζεστε. Πρέπει να γίνετε ομαδικός παίκτης και να ανοιχτείτε σε νέους τρόπους διδασκαλίας που μπορεί να περιλαμβάνουν π.χ. συνδιδασκαλία, δίκτυα μάθησης μαθητών και εκπαιδευτικών. Θα μάθετε πώς να το κάνετε αυτό στο κεφάλαιο 3: Αγκαλιάζοντας τη δύναμη της συνεργασίας: Η δύναμη της προσέγγισης του “εμείς”.
Πώς μπορούμε, ως εκπαιδευτικοί ή εργαζόμενοι στον τομέα της νεολαίας, να βοηθήσουμε τους μαθητές να δουν τα δυνατά τους σημεία και τις δυνατότητές τους με τρόπο που να τους βοηθήσει να αυτοαξιολογήσουν εποικοδομητικά τον εαυτό τους, το παρελθόν τους, τις ελπίδες τους και με βάση αυτό να θέσουν εφικτούς στόχους; Πώς μπορούμε να υποστηρίξουμε και να διατηρήσουμε τα κίνητρα των μαθητών για να επιτύχουν στη μάθηση και να τους παρακινήσουμε να αντιμετωπίσουν ό,τι τους κρατά μακριά από την εκπαίδευση; Ένας τρόπος είναι να συνειδητοποιήσουν οι μαθητές τη σημασία του να θέτουν εφικτούς και ρεαλιστικούς στόχους. Οι στόχοι πρέπει να τίθενται από τους ίδιους τους μαθητές, για να δεσμευτούν πλήρως. Αυτό που μπορούν να κάνουν οι εκπαιδευτικοί και οι λειτουργοί νεολαίας είναι να διδάξουν και να βοηθήσουν τους μαθητές να κατασκευάσουν τους στόχους τους. Μπορείτε να μάθετε περισσότερα για το πώς να το κάνετε αυτό στο κεφάλαιο 4: Ενδυνάμωση των μαθητών μέσω της καθοδήγησης.
Το τελευταίο κεφάλαιο, Κεφάλαιο 5: Παρουσίαση της Μεθοδολογίας S.C.R.E.A.M! : θα συνοψίσει την ιδέα πίσω από τη μεθοδολογία S.C.R.E.A.M. και θα αποσαφηνίσει τον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε τους νέους ηγετικούς ρόλους που έχουν οι εκπαιδευτικοί στην ΕΕΚ. Θα σας παρουσιαστούν δύο εργαλεία αυτοαξιολόγησης. Το πρώτο μπορεί να χρησιμοποιηθεί από τους εκπαιδευτικούς και τους εργαζόμενους στον τομέα της νεολαίας, για να αναγνωρίσουν στην τάξη, τους λόγους που κρατούν μακριά τους μαθητές από την εκπαίδευση. Το δεύτερο απευθύνεται στους μαθητές ΕΕΚ και μπορεί να χρησιμοποιηθεί από τους μαθητές για να οπτικοποιήσουν τις αιτίες που τους κρατούν μακριά από την εκπαίδευση τους και πώς να τις μετατρέψουν με τον καλύτερο τρόπο, σε κάτι θετικό.